Santrifüjör yada Ultrasantrifijör

Santrifüjör

Evlerdeki çamaşır kurutma makineleri gibi merkez kaç kuvvetten yararlanan santrifüjörler sanayide ve laboratuarlarda çeşitli ameliyelerinden kullanılırlar. Kendi haline bırakılmış bir sıvıyı gözümüzün önüne getirelim. Sıvının içinde özgül ağırlıkları sıvınınkinden fazla olan katı cisimcikler varsa bunlar yerçekiminin etkisiyle dibe çökerler. Katı cisimlerin özgül ağırlıklarıyla sıvının özgül ağırlığı arasında ki fark çok azsa, çökelti çok uzun bir zamanda meydana gelir; hatta gerek titreşimler, gerek yayılım akıntılarının engellemeleri yüzünden hiç oluşmayabilir. Bazen de karşımıza bileşenlerine ayırmamız gereken bir emilsiyon çıkabilir. (emilsiyon, bir sıvının diğer bir sıvı içinde onunla karışmaksızın, son derece küçük yuvarlar halinde parçalara bölümmüş olmasıdır.

Mesela sirke salçası sirke içinde ki zeytin yağın emilsiyondur; süt, su içinde ki yağı emilsiyonudur.) işte santrifüjör, farlık cisimlerden meydana gelmiş bir emilsiyonun birleşenlerini, hızlı bir dönme hareketiyle birbirinden ayırmaya yarar. Şimdi mesela kremanın satrifüjörle elde edilişini görelim: santrifüjlü krema makinesinde, süt, eksenini çevresinde hızla dönen, silindir biçiminde ki bir kabın içine sürekli olarak gönderilir. Bu dönme sırasında, hafif olan krema silindirin ortasında birikir. Buna karşılık, kremadan daha ağır olan kreması alınmış süt silindirin çeperlerine yönelir. Sütten de ağır olan işe yaramaz kısımlar ise tortu halinde silindirin çeperlerine yapışır. Sürekli olarak gelen kremalı sütün etkisiyle gerek kreması alınmış süt gerek krema, ayrı ayrı yollardan çıkarak, cihazın dışındaki kaplarında toplanırlar. Biyoloji laboratuarlarında son derece hızlı çalışan ültrasantrifüjörler kullanılır. Bunlarda dakikada normal olarak 60.000 devir yaparlar. Söz konusu cihazlarda, bileşenlere ayrılacak sıvı, yarım çember halinde dizilmiş kapalı tüplerin içine konur.

Ültrasantrifijörler, kanın al yuvarları, canlı maddenin başlıcı ögesi olan protein monekülleri ve bakteriler gibi bileşim maddelerini ayırmaya yararlar. Daha değişik tipteki bir büyük santrifüjörde çok süratli uçaklarda veya uzay araçlarıyla yolculuk yapacak olanları, uçuştan önce hız denemesinden geçirmekte kullanılır. Bir atlı karıncaya benzetebileceğimiz bu santrifüjör ucunda bir sepet taşıyan bir döner koldan meydana gelmiştir. Kuvvetli motorların çalıştırdığı bu kol, çok kısa süreler içinde büyük bir hızla döner. Hız deneyinden geçecek kimse, santrifüjörün her yöne çevrilebilen koltuğuna oturur. Bir takım kayıt aletleri de o kimsenin hız karşısında ki reflekslerini tespit ederler. Uçaklarda ve füzelerde kullanılacak gereç ve donatımın nitelikleri de, bu makinelerde yapılacak deneylerde tespit edilir.

Son Güncelleme: 29.04.2017 23:10
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.